Historia powstawania łożysk

Łożyska przemysłowe

Łożyska obecnie stosowane ułatwiały życie człowieka już w czasach starożytnych. Oczywiście nie miały zastosowania łożyska w sposób współcześnie nam znany, znamy jednak wiele przykładów dokumentujących fakt wykorzystania procesów związanych z łożyskami. Na pierwszym miejscu wysuwa się przykład transportu dużych bloków skalnych czy też machin oblężniczych ciągniętych na saniach przez ludzi lub zwierzęta, wykorzystywano tutaj opory tarcia ślizgowego.  W wiekach późniejszych próbowano przenosić ciężkie elementy metoda toczenia ich na drewnianych palach. Wspomina o tym już Arystoteles w swoich rozprawach.

Prawdziwy przełom nastapił około 3000 lat p.n.e a mianowicie wraz wynalezieniem koła, które to zmieniło zapatrywanie z ruchu ślizgowego na toczny. Koło zaczęło być wykorzystywane w rydwanach, kamieniach młyńskich, taczkach itp. Koła najczęściej wykonane były z kamienia, z wywierconym otworem w zwiazku z czym pochłaniały bardzo duża ilość energii. Z poczatku próbowano zmniejszyć tarcie smarujac łożyska olejami roślinnymi. Niestety miały one za mała lepkość i szybko wysychały. Nieco później zaczęto stosować oleje zwierzęce, które wzbogacano mineralnymi zagęszczaczami. Znane były również smary wykonane ze smoły drzewnej czy ropy.

Co ciekawe do czasów nowożytnych a w zasadzie do wynalezienia maszyny parowej posługiwano się lista olejów roślinnych i tłuszczów zwierzęcych stosowanych do smarowania wg listy sporzadzonej przez historyka rzymskiego Plniusza Starszego. W 330 r. p.n.e grecki inżynier Diades opisał zasadę działania łożysk kulkowych opierajac się na konstrukcji dość nietypowego tarana oblężniczego, w którym belka poruszała się na umocowanych na postawach rolkach. W czasach rzymskich próbowano tworzyć formy zbliżone do współczesnych łożysk tocznych, zwłaszcza kulkowych wzdłużnych (oporowych), miały one zastosowanie głównie w obrotnicach. Miały one zróżnicowane konstrukcje, jedne oparte były na małych kółkach umocowanych na obwodzie koła inne zaś oparto na kulkach połaczonych z obrotnica za pomoca czopów.

Jednakże dopiero renesansowy wybitny twórca Leondardo da Vinci zaproponował koncepcję, która można uznać za bezpośredniego poprzednika znanych nam łożysk kulkowych. Zmienił całkowicie zapatrywanie na formę tarcia, a mianowicie zamiast tarcia posuwistego przedstawił formę tarcia tocznego. Jednakże idea ta znalazła dopiero zastosowanie w XIX w. jako łożysko kulkowe składajace sie z pierścienia zewnętrznego i wewnętrznego, a pomiędzy tymi pierścieniami znajdowały się obracajace kulki. 

W 1780 r. w angielskim Sprowston zbudowano wiatrak, którego podporę stanowi łożysko toczne, składajace sie z dwóch dzielonych bieżni odlanych z żeliwa, między którymi znajdowały się żeliwne kule. Uwaga ta jest warta wzmianki, gdyż łożysko te jest pierwszym zachowanym do czasów współczesnych łożyskiem tocznym.

 

Strona 1 z 2

<< start < poprz. 1 2 nast. > koniec >>

Developed in conjunction with Ext-Joom.com

!-- Smartsupp Live Chat script -->